Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisinde Buluştu

Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına, İstanbul’daki Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel Bağlar ve Ortak Çalışmalar

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin günümüz diplomatik temaslarının ötesinde, Akdeniz’in ortak tarihine, yüzyıllar içinde gelişen ticaret ağlarına ve kültürel etkileşimlere dayandığını belirtti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali bağlara uzanan süreci vurguladı. Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 1963’te imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Koyuncu, iki ülkenin bugün sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını ifade etti.

Koyuncu ayrıca TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512-1789)” adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan tarihi belgelere dayanan çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu belirtti.

Akademik ve Bilimsel İş Birliği

Koyuncu, Türkiye ile İtalya arasındaki akademik ve bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesine özel önem verdiğini söyledi. Roma’da katıldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesine değinerek atık suyun geri kazanımı ve uzun vadeli etkileri üzerine yürütülen araştırmalardan bahsetti. Koyuncu, İtalyan ortaklarıyla yeni proje önerileri sunduklarını ve üniversiteler, bilim akademileri ile araştırma merkezleri arasındaki iş birliğinin artırılmasının önemini vurguladı. İki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasını değerli bulduğunu ifade etti. Bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendirmede temel araçlardan biri olduğunu belirten Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunların uluslararası bilimsel iş birlikleriyle çözüleceğini söyledi. Bu çerçevede TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027’de İstanbul’da düzenlenecek Dünya Bilim Forumu’nu da anarak akademik ilişkilerin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini umduğunu ifade etti.

Panel Oturumları

Açılış konuşmalarının ardından, İtalyan Modern ve Çağdaş Tarih Enstitüsü’nden Gaetano Sabatini modern dönemde ticarette Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve mali ilişkileri anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkilerini ve 1963 Avrupa Ekonomik Topluluğu Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’teki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında Türkiye-İtalya ticari ilişkilerinin mevcut durumu ve geleceğine dair değerlendirmelerde bulundu. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.