Hürmüz Boğazı Gerilimi Petrol Fiyatlarını Tırmandırdı

Son beş haftada Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerde yaşanan aksaklıklar ve enerji arzına yönelik endişeler petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Bu süreçte Brent ham petrolün varil fiyatı yüzde 50,7 artışla 109,24 dolara, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 66,4 yükselişle 111,54 dolara ulaştı.

İran ile ABD-İsrail arasındaki artan gerilim, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nda deniz güvenliği krizini derinleştirdi. Bu kritik noktadaki kesintiler küresel enerji piyasalarındaki fiyat hareketliliğini sürdürdü.

Jeopolitik Açıklamalar ve Piyasa Tepkileri

Çatışmaların beşinci haftasında, farklı ülkelerin yetkililerinden gelen açıklamalar piyasalardaki belirsizliği artırarak fiyat hareketlerinde etkili oldu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, NATO müttefiklerinden beklenen desteği göremediklerini belirterek ittifakın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

The Wall Street Journal’ın haberine göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Hürmüz Boğazı’nın zorla açılması için savaşa hazırlandığı iddia edildi. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’ın ateşkes talebinde bulunduğunu savunurken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bu iddiaları yalanladı.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, Hürmüz Boğazı’nın asla açılmayacağını ve herhangi bir müzakere olmadığını belirtti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise İran’daki gelişmelerin petrol ve doğal gaz sevkiyatını etkilediğini ve Rusya’nın güvenli sevkiyat güzergahları sunabileceğini ifade etti.

Trump’ın İran’daki askeri hedeflerin tamamlandığı ve yakında süreci bitirecekleri yönündeki açıklamaları, Brent petrolün 105,94 dolara, WTI ham petrolün ise 103,31 dolara yükselmesine neden oldu. Bu durum, Asya piyasalarında satış baskısını güçlendirdi ve enerji hisselerinde artış yaşandı.

Savaş Sürecinde Fiyat Hareketleri ve Arz Endişeleri

Saldırıların ardından ilk işlem günü olan 2 Mart’ta Brent petrol 82,37 dolara kadar yükselerek yüzde 7,3 artışla 77,74 dolardan kapandı. İran’ın misillemeleri, sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması ve tanker şirketlerinin geçişleri durdurması arz endişelerini derinleştirdi.

ABD’nin Hint rafinerilerine Rus petrolü alımı için geçici muafiyet tanımasına rağmen Brent petrolün varil fiyatı 6 Mart’ta 94,64 dolara ulaştı. Savaşın ikinci haftasında Brent petrol 119,5 dolara çıkarak 29 Haziran 2022’den sonraki en yüksek seviyesini gördü.

Beşinci haftanın sonunda Brent petrol 109,24 dolardan, WTI ise 111,54 dolardan işlem gördü. Bu süreçte petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket, enerji hisselerinin de değerlenmesine yol açtı.

Doğal Gaz ve Kömür Piyasalarındaki Etkiler

Petrol sahaları ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerindeki hasar ile Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, küresel enerji tedarikinde aksamalara neden oldu. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın Ras Laffan tesislerindeki üretimi durdurması, küresel LNG arzının beşte birini etkileme riski taşıdı.

Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları, jeopolitik riskler nedeniyle sert hareketler sergiledi. Mayıs vadeli TTF kontratı, 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,51 avrodan kapanırken, 2 Mart’ta yüzde 37,2 artışla 43,23 avrodan işlem gördü. Gaz fiyatları, 19 Mart’ta 61,81 avroya kadar yükselerek en yüksek kapanış seviyesini gördü.

Beşinci haftanın sonunda gaz fiyatları 50,04 avrodan işlem gördü. Bu süreçte gaz fiyatları, 27 Şubat’tan bu yana yüzde 58,8 yükseldi. 2 Nisan’da Hürmüz Boğazı’ndan ilk LNG tankeri geçişi gözlemlendi.

Kömür piyasasında da benzer bir yükseliş yaşandı. Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, saldırılardan önce 118,5 dolarken, 2 Mart’ta 128,7 dolara yükseldi. 20 Mart’ta 146,5 dolara çıkan kömür fiyatları, beş haftada yüzde 16,4 artışla 137,9 dolardan haftayı tamamladı.