Uzmanlardan Otizm Uyarısı Erken Tanı İçin Ailelere Kritik Çağrı
Doç. Dr. Cansu Mercan Işık, otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri ve ailelerin tanı sürecinde yaptığı hatalar hakkında uyarılarda bulundu. Uzman, erken müdahalenin önemini vurguladı.
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Cansu Mercan Işık, otizm spektrum bozukluğunun sosyal alanda zorluklar, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize olduğunu belirtti. Belirtilerin genellikle yaşamın ilk üç yılında ortaya çıktığını ifade eden Işık, bir yaş civarında sosyal gülümsemede eksiklik, göz teması kurmama ve isme bakmama gibi erken işaretlerin görülebileceğini söyledi.
Doç. Dr. Işık, otizm belirtilerinin çocuklarda farklı yoğunluk ve biçimlerde görülebileceğini vurgulayarak, konuşma gecikmesi, akran ilişkilerinde gelişim eksikliği ve tekrarlayan davranışların artması gibi ilerleyen süreçlere dikkat çekti. Erken tanı ve müdahalenin beyin gelişimi üzerindeki olumlu etkilerine değinen Işık, ilk altı yaşın beyin gelişimi açısından kritik önem taşıdığını belirtti.
Ailelerin Erken Tanı Sürecindeki Hataları
Ailelerin otizm tanısında zaman kaybına yol açan hatalar yapabildiğini belirten Doç. Dr. Işık, tanıyı erteleme, korku nedeniyle uzmana başvurmaktan kaçınma veya farklı bölümlerde zaman yitirme gibi durumların sıkça yaşandığını ifade etti. Şüphe duyulduğu anda vakit kaybetmeden bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanına başvurulması gerektiğini vurgulayan Işık, erken tanının otizm spektrum bozukluğunda sürecin en kritik basamaklarından biri olduğunu söyledi.
Tedavi yöntemlerine ilişkin açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Işık, otizm için tek bir ilaç ya da tedavi yöntemi bulunmadığını belirtti. Medikal tedavinin yalnızca eşlik eden durumlarda destekleyici olabileceğini ifade eden Işık, en etkili yaklaşımın bireyselleştirilmiş, yoğun ve sürekli özel eğitim programları olduğunu vurguladı. Ailelerin çocuk psikiyatrisi ekipleriyle iş birliği içinde hareket etmesinin önemine dikkat çekti.
Doç. Dr. Işık, toplumsal farkındalığın artırılması ve otizmli bireylerin toplumsal yaşama dâhil edilmesi gerektiğini söyledi. Daha kapsayıcı, anlayışlı ve destekleyici sosyal ortamlar oluşturulması gerektiğini belirten Işık, asıl değişimin toplumda başladığını ve farkındalıkla büyüdüğünü sözlerine ekledi.