Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizlerdeki “hayalet ağ” sorununa biyopolimer tabanlı çözünebilir ağ projesiyle TEKNOFEST’te birincilik elde etti.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden “Pagit Spektrum: DEEPNETS” ekibi, denizlerdeki “hayalet ağ” sorununa çözüm olarak suda çözünebilen balık ağları projesi geliştirdi. Genç ekip, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nın “Çevre ve Enerji” kategorisinde birincilik elde etti. Bu biyopolimer tabanlı proje, petrol bazlı ağların deniz canlılarına ve ekosisteme verdiği zararı sona erdirmeyi hedefliyor. Geliştirilen ağların birkaç yıl içinde kullanıma sunulması planlanıyor.
“Hayalet ağlar” olarak adlandırılan terk edilmiş balık ağları, okyanus ve denizlerde kendi kendine avcılığa devam ederek büyük bir çevre felaketine yol açıyor. Bu ağlar, yunuslar, kaplumbağalar, vatozlar, köpekbalıkları ve deniz kuşları gibi birçok canlı türünün uzun süreli ve acılı ölümlerine neden oluyor. Ayrıca deniz tabanındaki mercan resiflerini boğarak ekosisteme kalıcı zararlar veriyor.
Denizde yüzlerce yıl çözünmeden kalan bu ağlar, mikroplastikler yayarak deniz suyunu kirletiyor. Balıklar aracılığıyla insan vücuduna geri dönen bu mikroplastikler, kanser gibi hastalıklara yakalanma riskini artırıyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağı denizlerden temizleyerek bu soruna karşı önemli bir mücadele yürütüyor.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe, Biyomühendislik öğrencileri Beril İralgil, İrem Akalan ve Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi Özge Göksu’dan oluşan “Pagit Spektrum: DEEPNETS” ekibi, projeyi geliştiren isimler arasında yer alıyor. Akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt’ün yürüttüğü bu çalışmaya TÜBİTAK da destek sağlıyor. Ekip, elde ettiği birinciliğin teşvikiyle çalışmalarına hız verdi.
Üniversite bünyesinde, geliştirilen ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Laboratuvar ortamında elde edilen verilerin gerçek deniz koşullarında doğrulanması amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor. Bu adımlar, ürünün hem çevresel etkilerini hem de kullanım performansını kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi amaçlıyor.
Projenin temelini suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor. Bu malzemeler, petrol bazlı ağların aksine denizde kaybolduğunda çözünerek doğaya ve deniz canlılarına zarar vermiyor. Ekip, dayanıklı, ekonomik ve sürdürülebilir bir sistem geliştirmeye odaklanıyor. Patent çalışmaları süren projenin birkaç yıl içinde son kullanıcıyla buluşturulması hedefleniyor.
Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, bu ağların seri üretimini kendisi yapmayacak; patent hakları alındıktan sonra isteyen firmalar üretim gerçekleştirebilecek. Bu durum, balıkçılık sektöründe hızlı bir dönüşümün önünü açacak. Ekip, 2030’lardan itibaren “hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan” hayalini taşıyor ve bu çalışma sadece Türkiye için değil, dünya suları için de önemli faydalar sağlayacak.
Yorum Yap