Dil Altı İlaçları Yüksek Tansiyonda Her Zaman Çözüm Olmayabilir

Halk arasında ani tansiyon yükselmelerinde ‘hayat kurtarıcı’ olarak bilinen dil altı ilaçlarının kullanımı her zaman güvenli olmayabilir. Kontrolsüz ve hızlı düşürülen tansiyon, beyin, kalp ve böbreklerde kalıcı hasara yol açabiliyor. Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, bu ilaçların kullanımıyla ilgili önemli uyarılarda bulundu.

Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, dil altı tansiyon ilaçları olarak bilinen bazı ilaçların ani tansiyon yükselmelerinde hızlı çözüm gibi görüldüğünü belirtti. Ancak her yüksek tansiyon durumunda bu yaklaşımın doğru olmadığını vurgulayan Yücel, tansiyonu hızlı ve kontrolsüz düşürmenin bazı hastalarda zararlı olabileceğini söyledi. Yücel, ‘Hipertansiyon toplumda çok yaygın olduğu için, bu alışkanlığın ne kadar geniş bir kesimi etkileyebileceğini görmek zor değildir. Bu nedenle mesele yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda önemli bir halk sağlığı konusudur.’ dedi.

Tansiyon Yükselmesinde Sayıdan Önce Tablo Önemli

Dr. Yücel, tansiyon yükseldiğinde akla ilk gelen sorunun ‘Kaç çıktı?’ olduğunu ancak hekimlik açısından daha önemli sorunun bu yükselmeye eşlik eden tehlikeli bir belirti olup olmadığı olduğunu açıkladı. Yücel, ağrı, korku, panik, uykusuzluk, yoğun stres, efor veya kafein alımının tansiyonu geçici olarak yükseltebileceğini belirtti. Bu nedenle tek bir ölçüme bakarak kesin hüküm vermenin her zaman doğru olmadığını söyledi.

Göğüs ağrısı, nefes darlığı, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük, görme kaybı, bilinç bulanıklığı, bayılma veya şiddetli baş ağrısı gibi belirtilerin tehlike işareti olduğunu vurgulayan Yücel, bu durumlarda evde çözüm aramak yerine acil tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti.

Her Yüksek Tansiyon Acil Olmasa da Bazıları Gerçekten Acildir

Doç. Dr. Yücel, toplumda her yüksek tansiyon değerinin aynı kefeye konulmasının sık yapılan hatalardan biri olduğunu ifade etti. Güncel tıbbi yaklaşımın iki farklı tabloyu ayırdığını söyledi. İlkinde, ciddi yakınması olmayan ve hedef organ hasarı düşündüren belirti taşımayan durumlar yer alıyor. Bu kişilerde amaç, tansiyonu dakikalar içinde sert biçimde düşürmek değildir.

İkinci tablo ise gerçekten tehlikeli olan durumdur. Yüksek tansiyona göğüs ağrısı, nefes darlığı, ani nörolojik belirti, bilinç değişikliği, görme kaybı veya konuşma bozukluğu eşlik ediyorsa durum acil olabilir. Bu gibi durumlarda evde çözüm aramak yerine acil yardım zincirine başvurmak gerektiğini belirtti. Yücel, ‘Özellikle ileri yaşta ve uzun süredir hipertansiyonu olan kişilerde vücut belirli kan basıncı düzeylerine zaman içinde uyum sağlayabilir. Bu nedenle tansiyonun ani biçimde düşürülmesi, bazı hastalarda beyin, kalp ve böbrek gibi organlara giden kan akımını olumsuz etkileyebilir.’ uyarısında bulundu.

Evde Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler

Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, kişi çok yüksek bir ölçüm gördüğünde panik yapmaması gerektiğini söyledi. Ölçümün doğru teknikle yapılıp yapılmadığı, kişinin dinlenip dinlenmediği gibi faktörlerin önemli olduğunu belirtti. Uygun koşullarda birkaç dakika dinlenip ölçümün tekrarlanması gerektiğini vurguladı.

Yücel, başkasının ilacını kullanmanın tehlikeli olduğunu, tansiyon ilaçlarının kişiye özel tedavi planının parçası olduğunu ifade etti. Bu ilaçların ‘evde dursun, yükselince alırım’ mantığıyla genel bir çözüm gibi görülmemesi gerektiğini, altta yatan tehlikeli bir durumu gözden kaçırabileceğini söyledi. Düzenli kullanılan tansiyon ilaçlarını hekim önerisi olmadan azaltmak veya kesmek gibi düzensiz kullanımların sorunu büyütebileceğini belirtti.

Hangi Durumlarda Acile Başvurulmalı?

Yücel, yüksek tansiyona şu belirtilerden biri eşlik ediyorsa kişinin beklememesi ve 112’yi araması veya en yakın acil servise başvurması gerektiğini sıraladı: Göğüs ağrısı veya baskı hissi, nefes darlığı, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük, ani görme kaybı veya belirgin görme bozukluğu, bilinç bulanıklığı, sersemlik veya bayılma, çok şiddetli ve alışılmadık baş ağrısı. Bu belirtiler varken konuyu yalnızca ‘tansiyon yükseldi’ diye görmenin yanıltıcı olabileceğini söyledi. Yücel, güncel tıbbın bakışının, yüksek tansiyon yönetiminde daha seçici, kontrollü ve güvenli olma yönünde olduğunu ekledi.

Doç. Dr. Yücel, yüksek tansiyonla yaşayan kişiler için en etkili korumanın düzenli takip, ilaç uyumu, tuz kısıtlaması, kilo kontrolü, egzersiz ve hekim önerilerine bağlı kalmak olduğunu belirtti. Halk arasındaki ‘dil altı tansiyon ilacı’ anlayışının her zaman doğru bir çözüm anlamına gelmediğini vurgulayan Yücel, doğru yaklaşımın doğru hastada, doğru zamanda ve doğru değerlendirmeyle belirlendiğini ifade etti.