Depo Raf Sistemleri Yerleşiminde Koridor Ve Geçiş Alanı Planlaması

Depo içindeki verim, raf adedinden çok rafların arasında kalan boşluğun kurgusuna bağlıdır. Koridor genişliği, bir alanda hangi ekipmanın çalışabileceğini ve elleçlemenin ne kadar akıcı ilerleyeceğini belirler. Yerleşim planı hazırlanırken önce geçiş alanı tanımlanır, ardından raf üniteleri bu boşluğa göre konumlandırılır. Dar bırakılan bir koridor metrekare kazandırıyor gibi görünse de sipariş toplama süresini uzatır.

Doğru kurgu için üç veriye bakılır: alanda kullanılan araç, taşınan yükün ölçüsü ve raf sırasının uzunluğu. Transpalet ile çalışılan bir bölüm ile forklift dönüşü gereken bir bölüm aynı planla kurulmaz. Raffar ünitelerinde raf seviyeleri ayarlanabilir olduğu için kat aralığı sonradan değiştirilebilir, buna karşılık koridor ölçüsü zemine sabitlenen bir karardır. Bu nedenle plan, montajdan önce kağıt üzerinde netleştirilir.

Depo Yerleşim Planı Neden Koridordan Başlar?

Yerleşim planı, deponun boş metrekaresini iki gruba ayırır. Birinci grup rafların kapladığı depolama alanı, ikinci grup ise insanın ve aracın hareket ettiği geçiş alanıdır. Koridor önce çizilirse raf sıralarının kaç adet olacağı kendiliğinden ortaya çıkar. Tersini yapan planlarda üniteler duvara dayanır, kalan boşluk aracın dönüşüne yetmez ve raf sıralarının bir bölümü yeniden konumlandırılır.

Koridorun işlevi yalnızca yürümek değildir. Palet indirme, koli açma, barkod kontrolü ve sevkiyat hazırlığı da bu boşlukta yapılır. Plan üzerinde giriş kapısı, sevkiyat kapısı ve raf sıralarının yönü aynı çizimde görünmelidir. Böylece malzeme akışı tek yönde ilerler ve karşılıklı geçişlerde tıkanma yaşanmaz.

1. Giriş ve sevkiyat kapılarının konumu
2. Kolon, pano ve tesisat gibi sabit engeller
3. Raf sıralarının yönü ile sıra uzunluğu
4. Aracın dönüş yaptığı manevra bölgesi
5. Yaya geçişi ile araç geçişinin ayrıldığı hatlar

Koridor Genişliği Neye Göre Değerlendirilir?

Koridor ölçüsü tek bir sayıya bağlanmaz. Alanda çalışan aracın gövde genişliği, yükün taşma payı ve operatörün manevra ihtiyacı birlikte değerlendirilir. Uzun sıralar halinde kurulan endüstriyel depo raf sistemleri için sıra sonunda ayrı bir manevra bölgesi bırakılır. Ölçü kararı verilmeden önce zemine bir sıra işaretlenip araç boş halde denenebilir.

Taşınan yükün biçimi de belirleyicidir. Kutulu ürünle çalışan bir depo ile uzun profil taşıyan bir depo aynı geçiş alanını kullanamaz. Malzeme raf gözünden çıktığı anda koridorda döner ve bu dönüş payı hesaba katılmazsa ayak profilleri darbe alır. Elleçleme sıklığı yüksek olan sıralarda koridor, düşük hareketli bölgelere göre daha rahat bırakılır.

Transpalet Ve İstif Ekipmanı Geçiş Alanını Nasıl Etkiler?

Transpalet, çatalı zemine yakın çalışan ve paleti kısa mesafede taşıyan bir ekipmandır. Manuel modelde operatör çekme yönünde konumlanır, bu da koridorun bir bölümünü insan hareketine ayırır. Akülü modellerde dönüş yarıçapı değişir ve geçiş alanı buna göre yeniden ölçülür. İstif makinesi kullanılan bölümlerde yük yükseklikte taşındığı için koridor payı en geniş tutulan kısım olur.

Ekipman kararı sonradan değişebilir. Bugün transpalet ile yürüyen bir depo, hacim büyüdüğünde istif makinesine geçebilir. Yerleşim planı bu ihtimali barındırmıyorsa raf sıralarının tamamı yeniden dizilir. Bu yüzden ekipman seçimi ile koridor kararı aynı masada alınır.

Ana Koridor İle Servis Koridoru Arasındaki Fark

Depolar tek tip koridorla kurulmaz. Ana koridor, giriş ile sevkiyat noktasını birbirine bağlayan ve araç trafiğini taşıyan hattır. Servis koridoru ise raf sıralarının arasında kalan, çoğunlukla sipariş toplama için kullanılan dar hattır. İki hattın ölçüsü ayrı belirlenir, çünkü taşıdıkları hareket tipi aynı değildir.

Ana koridorda iki aracın karşılaşma ihtimali bulunur. Servis koridorunda ise genellikle tek yönlü ilerleme kurgulanır. Bu ayrım yapılmadığında bütün geçişler aynı ölçüde açılır ve depolama alanı gereksiz biçimde küçülür. Ayrım netleştikçe raf ünitesi sayısı artar, koridor ise ihtiyaç duyulan yerde geniş kalır.

1. Ana koridor giriş ile sevkiyat kapısını doğrudan bağlar
2. Servis koridoru raf sıraları arasında tek yönlü kurgulanır
3. Kesişim noktalarında görüş açısı kapatılmaz
4. Sıra uzunluğu arttıkça ara geçiş açılması değerlendirilir

Raf Derinliği Ve Kat Aralığı Yerleşimi Nasıl Değiştirir?

Raf derinliği arttıkça sıra genişler ve koridora kalan pay azalır. Derin ünite aynı metrekarede daha çok ürün taşır, buna karşılık arka bölümdeki malzemeye erişim yavaşlar. Yerleşim planı hazırlanırken derinlik ile koridor birlikte düşünülür, ikisi ayrı ayrı ele alınmaz.

Kat aralığı ise dikey tarafı ilgilendirir. Raffar ünitelerinde raf seviyeleri ayarlanabilir olduğundan kat aralığı kullanım sırasında değiştirilebilir. Ürün yüksekliği değiştiğinde tablalar yeni konumuna alınır ve aynı ünite farklı bir kurguya döner. Bu esneklik dikeyde serbestlik sağlar, ancak zeminde çizilen koridor ölçüsünü değiştirmez.

Yerleşim Planı Çizimi İçin Adım Sırası

1. Depo alanının ölçüsünü alın, kolon ve kapı gibi sabit engelleri plana işleyin
2. Depolanacak ürün gruplarını ve elleçlenme sıklığını listeleyin
3. Kullanılacak ekipmanı belirleyip geçiş alanı payını bu ekipmana göre ayırın
4. Ana koridor hattını çizin, raf sıralarının yönünü bu hatta göre yerleştirin
5. Servis koridorlarını ve sıra sonu manevra bölgelerini plana ekleyin
6. Raf derinliği ile kat sayısını netleştirip ünite adedini çıkarın

Adımlar tamamlandığında plan zemine bant veya tebeşirle aktarılır. Montajdan önce yapılan bu deneme, ölçü hatalarını sökme işi olmadan görünür kılar. Sıra aralarında yürüyüp dolu bir palet taşınması, koridor kararının sahada doğrulanmasını sağlar.

Koridor Kurgusunda Hangi Hatalar Sık Görülür?

Hataların çoğu ölçü bilgisizliğinden değil, planın sahada denenmemesinden doğar. Koridora bırakılan geçici paletler kısa sürede kalıcı hale gelir ve geçiş alanı daralır. Yerleşim planının dönem dönem gözden geçirilmesi, ürün grubu değiştikçe koridor kurgusunun güncel kalmasını sağlar.

1. Bütün koridorların aynı ölçüde açılması
2. Sıra sonlarında manevra bölgesi bırakılmaması
3. Koridorun geçici stok alanı gibi kullanılması
4. Ekipman değişikliğinin plana yansıtılmaması
5. Raf sırasının kolonla kesişecek biçimde konumlandırılması

Sıkça Sorulan Sorular

Koridor Genişliği Neye Göre Belirlenir?

Koridor genişliği, alanda kullanılan aracın ölçüsüne, taşınan yükün boyutuna ve raf sırasının uzunluğuna göre değerlendirilir. Transpalet ile çalışılan bir bölümde operatörün çekme payı, istif makinesi kullanılan bölümde ise dönüş ve yükseltme payı hesaba katılır. Karar verilmeden önce zeminde deneme yapılması, yerleşim planının sahada doğrulanması açısından önerilir.

Transpalet Kullanılan Depoda Yerleşim Planı Nasıl Kurgulanır?

Transpalet ile ilerleyen depolarda geçiş alanı, çatalın palete girip çıkması ve operatörün yürüme hattı düşünülerek ayrılır. Raf sıraları çok uzun tutulmaz, sıra sonunda dönüş için boşluk planlanır. Ana koridor sevkiyat kapısına bağlanır, servis koridorları tek yönlü ilerleyecek biçimde çizilir. Böylece elleçleme akışı kesintiye uğramaz.

Ana Koridor İle Servis Koridoru Neden Ayrı Ölçülür?

Ana koridor araç trafiğini taşır ve iki aracın karşılaşabildiği hattır. Servis koridoru ise raf sıraları arasında sipariş toplama için kullanılır, çoğunlukla tek yönlü kurgulanır. İki hat aynı ölçüde açılırsa depolama alanı gereksiz yere küçülür. Ayrım yapıldığında hem geçiş rahat kalır hem de raf ünitesi sayısı korunur.

Raf Seviyelerinin Ayarlanabilir Olması Koridor Planını Etkiler Mi?

Ayarlanabilir raf seviyeleri dikey kurguyu esnek tutar. Kat aralığı sonradan değiştirilebildiği için farklı yükseklikteki ürünler aynı ünitede konumlandırılabilir. Bu esneklik yatay yerleşimi değiştirmez, çünkü koridor ölçüsü zemine yerleşen ünite sıralarına bağlıdır. Yani kat aralığı güncellenebilir, ancak geçiş alanı kararı baştan doğru planlanmalıdır.