Boşanmaya Karar Verenlerin İlk Adımda Toplaması Gereken Belgeler
Boşanma kararı verildiğinde ilk hazırlık yalnızca dava dilekçesi yazmaktan ibaret değildir. Evliliğin hukuki ve ekonomik tablosunu gösterebilecek belgelerin düzenli biçimde toplanması, hangi olayın hangi delille desteklenebileceğinin daha sağlıklı değerlendirilmesini sağlar. İnternette boşanma avukatı tavsiye şeklinde arama yapan kişilerin de avukat seçiminin yanında mevcut belgelerini ve olayların kronolojisini hazırlaması ilk görüşmenin daha somut bilgiler üzerinden ilerlemesine yardımcı olabilir.
Her boşanma dosyasında aynı belgelerin gerekli olduğu düşünülmemelidir. Anlaşmalı boşanma ile çekişmeli boşanmanın ihtiyaçları farklılaşabileceği gibi velayet, nafaka, mal paylaşımı veya ziynet alacağı talepleri bulunduğunda belge kapsamı da genişleyebilir. Av. Özgür Onbaşı’nın aile hukuku sayfasında da çekişmeli ve anlaşmalı boşanma, velayet ve nafaka talepleri ile mal paylaşımı ve ziynet alacağı aile hukuku kapsamında ele alınan başlıklar arasında gösterilmektedir.
Nüfus ve evlilik belgeleri neden hazırlanmalı?
İlk dosyada tarafların kimlik bilgilerini, evlilik durumunu ve aile bağlarını doğru biçimde gösterecek kayıtların bulunması yararlıdır. Kimlik bilgileri, mevcutsa evlilik cüzdanı veya bunun bir örneği ve aile bağlarını gösteren nüfus kayıtları başlangıçta değerlendirilebilecek belgeler arasındadır. Çocuk bulunuyorsa çocukların kimlik ve nüfus bilgilerinin de doğru şekilde kaydedilmesi gerekir.
Bununla birlikte her belgenin kişinin kendisi tarafından dava dilekçesine fiziksel olarak eklenmesi zorunlu değildir. Bazı kayıtlar yargılama sırasında elektronik sistemlerden veya ilgili kurumlardan temin edilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu bakımından önemli olan noktalardan biri, tarafın elindeki ve delil olarak dayandığı belgeleri usulüne uygun şekilde sunması, başka bir yerde bulunan belgeler bakımından ise bunların bulunmasına imkân verecek bilgileri açıklamasıdır. Bu nedenle ilk hazırlık aşamasında “elimde hangi belge var ve hangi belge başka bir kurumdan istenmeli” ayrımı yapılabilir.
Gelir ve gider belgelerinde nelere bakılmalı?
Nafaka veya maddi sonuçlara ilişkin talepler gündemdeyse gelir ve düzenli giderleri gösteren belgeler önem kazanabilir. Ücret bordroları, kişinin kendisine ait banka hareketleri, çalışma ve sosyal güvenlik kayıtları, vergiyle bağlantılı belgeler, kira ödemeleri ve düzenli giderleri gösteren kayıtlar dosyanın ekonomik görünümünün anlaşılmasına yardımcı olabilir.
Çocukların eğitim, sağlık, ulaşım ve günlük bakım giderlerine ilişkin belgeler de özellikle çocuk için talep edilen nafakanın değerlendirilmesinde anlam taşıyabilir. Burada yalnızca yüksek tutarlı harcamaları değil düzenli olarak tekrarlanan giderleri de sınıflandırmak yararlıdır. Belgenin hangi döneme ait olduğunun anlaşılabilmesi için tarih bilgisinin korunması gerekir.
Eşin gelir veya banka bilgilerine erişim hakkı bulunmuyorsa kişisel hesaba izinsiz girmek ya da şifre elde etmeye çalışmak doğru bir delil toplama yöntemi değildir. Gerekli kayıtların ilgili kurum veya kuruluşlardan yargılama sırasında istenmesi hukuken değerlendirilmesi gereken ayrı bir yoldur.
Tapu ve araç kayıtları nasıl düzenlenmeli?
Malvarlığıyla ilgili bir uyuşmazlık ihtimali varsa yalnızca mevcut malların listesini çıkarmak yeterli olmayabilir. Taşınmazlar, araçlar ve diğer önemli malvarlığı unsurları bakımından edinme tarihi, satış veya devir tarihi, ödeme kaynağı ve varsa kredi bilgileri de önem taşıyabilir. Kişinin hukuka uygun şekilde erişebildiği tapu bilgileri, araç kayıtları, satış sözleşmeleri, ödeme dekontları ve kredi belgeleri ayrı bir dosyada saklanabilir.
Özellikle mal paylaşımı söz konusu olduğunda bir malın bugün kimin adına kayıtlı olduğundan başka ne zaman ve hangi kaynakla edinildiği de değerlendirmeyi etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca ekran görüntüsü almak yerine mevcut sözleşmelerin, dekontların ve resmi belgelerin okunabilir kopyalarını saklamak daha düzenli bir hazırlık sağlar.
Mesajlar ve dijital yazışmalar nasıl saklanmalı?
Mesajlaşma uygulamaları, SMS kayıtları, elektronik postalar ve sosyal medya üzerinden yapılan yazışmalar bazı boşanma uyuşmazlıklarında ileri sürülen olaylarla bağlantılı olabilir. Ancak bir yazışmanın mevcut olması tek başına onun mutlaka kabul edilecek bir delil olduğu anlamına gelmez. Delilin elde edilme biçimi ve hangi olayı ispatlamak amacıyla sunulduğu ayrıca değerlendirilir.
Kişinin zaten tarafı olduğu bir yazışma saklanacaksa konuşmanın tarihini, taraflarını ve bağlamını gösterecek bütünlük mümkün olduğunca korunmalıdır. Sadece tek bir cümleyi keserek saklamak yerine önceki ve sonraki mesajların anlamı değiştirmeyecek biçimde muhafaza edilmesi yararlı olabilir. Dijital kayıtlar üzerinde sonradan değişiklik yapılmaması ve mümkünse asıl cihaz veya hesabın korunması da önemlidir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu hukuka aykırı biçimde elde edilmiş delillerin bir vakıanın ispatında dikkate alınamayacağını düzenler. Bu nedenle eşin şifresini aşarak hesabına girmek, erişim yetkisi bulunmayan dijital hesabı ele geçirmek veya benzeri yöntemlerle kayıt toplamaya çalışmak ciddi hukuki sorunlar doğurabilir. Ses ve görüntü kayıtları gibi yöntemlerin hukuki durumu ise olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Delil toplamak amacıyla kişinin yeni bir hukuka aykırılık oluşturması güvenli bir yaklaşım değildir.
Çocuklarla ilgili hangi kayıtlar ayrılmalı?
Velayet veya çocukla kişisel ilişki konusunda uyuşmazlık ihtimali bulunuyorsa çocuğun günlük yaşamını gösteren belgeler ayrı bir klasörde tutulabilir. Okul kayıtları, devam bilgileri, eğitim giderleri, sağlıkla ilgili hukuka uygun şekilde erişilebilen kayıtlar ve çocuğun düzenli bakımına ilişkin belgeler bunlar arasında bulunabilir.
Bu kayıtların amacı diğer ebeveyn hakkında mümkün olduğunca fazla kişisel bilgi toplamak değildir. Velayet değerlendirmesinde çocuğun bakımının, eğitiminin, sağlığının ve korunmasının nasıl sürdürüldüğüne ilişkin somut bilgilerin önemi bulunabilir. Çocuğun sağlık bilgileri gibi hassas veriler bakımından da yalnızca hukuka uygun erişim ve gerçekten gerekli kayıtların kullanılması esas alınmalıdır.
Belgeler dava açılmadan önce nasıl sınıflandırılmalı?
Yüzlerce ekran görüntüsünü veya karışık belgeyi tek klasörde tutmak yerine dosyaları konu ve tarih esasına göre ayırmak değerlendirmeyi kolaylaştırır. Pratik bir başlangıç düzeni şu şekilde kurulabilir:
- Kimlik nüfus ve evlilik kayıtları
- Gelir gider ve banka belgeleri
- Taşınmaz araç ve diğer malvarlığı kayıtları
- Mesajlar elektronik postalar ve diğer dijital kayıtlar
- Çocukların okul sağlık ve bakım belgeleri
- Ziynet veya kişisel eşyalara ilişkin mevcut belgeler
Ayrıca önemli olayların tarih sırasına göre kısa bir kronolojisinin hazırlanması yararlı olur. Her olayın karşısına varsa ilgili belge veya yazışmanın dosya adı yazılabilir. Böylece hangi iddianın hangi delille ilişkilendirilebileceği daha kolay görülebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu da tarafların dayandıkları vakıaları somutlaştırmasını ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıklamasını esas alır.
Boşanma davası ücreti belgelerden etkilenir mi?
“Boşanma davası ücreti” veya “boşanma davası ücretleri” aramalarında tek bir rakamla karşılaşma beklentisi olsa da her dosyanın kapsamı aynı değildir. Anlaşmalı veya çekişmeli süreç, ileri sürülen talepler, delillerin niteliği, bilirkişi veya başka inceleme ihtiyaçları ve yapılacak usul işlemleri yargılama giderlerini etkileyebilir. Avukatlık ücreti de avukat ile müvekkil arasındaki hukuki hizmetin kapsamına göre ayrıca belirlenir. Bu nedenle dosyanın içeriği görülmeden herkese uygulanabilecek tek bir toplam bedelden söz etmek yanıltıcı olabilir.
İlk görüşmeden önce son kontrol nasıl yapılmalı?
Belgeler toplanırken üç soruya cevap vermek yeterli bir başlangıç sağlar: Bu belge hangi olayı gösteriyor, belgeye hukuka uygun şekilde erişildi mi ve belgenin aslı veya güvenilir kaynağı korunuyor mu? Gereksiz veya konuyla ilgisiz özel verileri biriktirmek yerine uyuşmazlıkla bağlantılı kayıtları düzenlemek daha sağlıklı bir dosya oluşturur.
Av. Özgür Onbaşı’nın aile hukuku hizmet kapsamı çekişmeli ve anlaşmalı boşanma süreçlerinin yanı sıra velayet, nafaka, mal paylaşımı ve ziynet alacağı konularını da içermektedir. Hukuk bürosu Abdurrahman Gazi Mahallesi Bennur Sokak No:17-19 İç Kapı No:7 Sancaktepe İstanbul adresinde faaliyet göstermektedir. Hangi belgenin gerçekten gerekli olduğu ve nasıl kullanılabileceği ise somut olayın koşulları ve ileri sürülecek talepler birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.