TÜBİTAK destekli yerli rumen sensör bolusu projesi, sığır sağlığını anlık takip ederek verimliliği artırmayı ve buzağı ölümlerini azaltmayı hedefliyor.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle yerli rumen sensör bolusları geliştiriliyor. TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı tarafından desteklenen proje, sığır sağlığının anlık takibini sağlayarak dijital tarımı hızlandırmayı hedefliyor.
Proje kapsamında, mevcut durumda büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarının (hayvanların midesine yerleştirilen sensörlü kapsül) yerli imkanlarla üretilmesi amaçlanıyor. Bu teknoloji ile Türkiye’de hayvancılık sektöründe dijital dönüşümün hızlandırılması ve sığır sağlığının sürekli izlenmesi hedefleniyor.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, geliştirilen rumen sensör bolusunun sığır sağlığını iyileştirmeye yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti. Bu proje, Türkiye’deki sığır yetiştiriciliğinde süt ve et verimini artırmayı amaçlıyor.
Rumen sensör bolusu, hayvanın midesinin ‘rumen’ adı verilen bölgesine yerleştiriliyor. Bu sensör, hayvanın mide ortamındaki sıcaklık ve pH değerlerini sürekli olarak kaydederek dışarıya veri aktarıyor. Böylece hayvanın midesindeki tüm aktiviteler gözlemlenebilir hale geliyor ve bu veriler bilgisayar veya tablet aracılığıyla takip edilebiliyor.
Ertay, bu veriler sayesinde hayvanın 6 ay sonraki süt verimi, kızgınlık zamanı ve et kapasitesi gibi konularda geleceğe yönelik öngörülerde bulunulabileceğini ifade etti. Ayrıca, hayvanın doğumu yaklaşıp yaklaşmadığı, hastalık durumu olup olmadığı gibi kritik sorulara da yanıt bulunabiliyor.
Türkiye’de buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğunu belirten Ertay, rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3’lere kadar düştüğünü kaydetti. Geliştirilecek yerli ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin azalması bekleniyor.
Sensör bolusunun dış yüzeyinin polimer malzemeden yapıldığı ve hayvan midesine zarar vermediği belirtildi. Ürün, hayvanın midesinde 5 yıldan uzun süre kalabiliyor ve sürekli veri aktarımı sağlıyor. Elde edilen veriler veterinerler veya çiftçiler tarafından tablet üzerinden incelenerek hayvanın kızgınlık, doğum veya olası hastalık durumları hakkında bilgi edinilebiliyor.
Proje 18 ay sürecek ve 10 hayvan üzerinde test edilecek. Tarım ve hayvancılıkta dijitalleşmeyi hedefleyen bu projenin başarıyla tamamlanması, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine katkı sağlaması hedefleniyor. Ayrıca, 12. Kalkınma Planı’nda yer alan Türkiye’deki sığır sayısını artırma hedefiyle de uyumlu olduğu vurgulandı.
Yorum Yap